Argazkilaritza artea da, baina bere teknika du

Argazkilaritza artea da, hori inork ezin du eztabaidatu. Baita produktu edo katalogoetarako argazkilaritza teknikoa ere. Momentua harrapatzen, emozioak jasotzen eta abar ari garela dirudien arren, beti gaude teknikari adi. Eta kontuz, ez bakarrik estudioan saio bat egiten ari garenean (han argi dago teknikak bere pisua duela), baizik eta Irunen edo Donostian kamerarekin itzuli bat ematen dugunean ere, «gustuagatik» edo «bizioagatik» gauza politak ateratzen ari garela dirudienean, adi gaude funtsean argazkia zuk nahi bezala ateratzea ahalbidetzen duten hiru zutabe tekniko horiei.

ISOarekin, obturazio-abiadurarekin eta diafragmaren irekierarekin buru-belarri hasi aurretik, hitz egin dezagun pixka bat konposizioaz eta enkoadraketaz. Zeren, onar dezagun, gaur egungo mugikorrek alderdi teknikoak ederki kudeatzen dituzten arren, konposizioa gure esku dago oraindik, guztiz eskuz.

Enkoadraketa eta konposizioa: zer erakutsi erabakitzen duzun eta zer ezkutatu nahiago duzun

Imajinatu Iruneko kale baten erdian zaudela, kamera (edo mugikorra) eskuan. Bisorea edo pantaila den karratu txiki horren barruan sartzea erabakitzen duzunak zehazten du zure konposizioa. Argazkian zer sartzen den eta zer geratzen den kanpoan erabakitzea da istorio bisual bat kontatzeko lehen urratsa.

Kontua ez da zer den polita bakarrik, baizik eta zer elementuk laguntzen duten eraiki nahi duzun kontakizunari. Zaharraren eta berriaren arteko kontrastea erakutsi nahi duzu? Ala nahiago duzu une baten, keinu baten, begirada baten funtsa jasotzea? Hori da konposizioa. Eta enkoadraketa, tira, elementu horiek nola antolatzen dituzun da. Erdian? Irudiaren herenetako batean? Lerro gidari naturalak erabiliko dituzu arreta bideratzeko?

Etengabe jolasten dugu kontzeptu horiekin, batzuetan konturatu ere egin gabe, baina beti helburu berarekin: argazkia ikusten duenak zerbait senti dezan, zerbait uler dezan, hitzik behar izan gabe.

Orain bai, hitz egin dezagun argazkilaritza-teknikaren 3 oinarrizko zutabeez, zure buruak imajinatzen duena zehatz-mehatz harrapatzea benetan ahalbidetzen dutenak.

1. ISO: Zure kamerak argiarekiko duen sentikortasuna. ISOarekin jolasteak argiztapen-baldintza desberdinetara egokitzeko aukera ematen dizu, baina kontuz balio altuetan argazkietan sar dezakeen pikor edo zaratarekin. Zer da ISOa? Sentikortasuna. Imajinatu buruko minik ez duzun egun batean abesti bat jartzen dizutela bolumen jakin batean. Egun horretan ez zaizu molestatzen eta ondo entzuten duzu. Baina gauza bera buruko mina duzun egun batean egiten badizute, zarata irudituko zaizu eta oso altu dagoela. Musika urrun jarri beharko lizukete molestatu ez zezan eta «ondo entzun» ahal izateko (nahiz eta ez duzun entzungo, urrun dagoelako, adibide honetan). Ba hori da ISO sentikortasuna. Hau da, sentsoreak (edo filmak) argiaren aurrean nola erreakzionatzen duen. Sentikortasun handia badu, ondo jasoko du argia apal dagoenean, baina oso gaizki argi asko dagoenean. Kasu horretarako ISO baxuagoko filma beharko duzu, edo zure kamera digitalaren ISOa jaitsi.
2. Obturazio-abiadura: Une bat denboran izoztu nahi duzu, ala ibai baten jarioa harrapatu seda-efektu horrekin? Zure kamerak irudia jasotzeko duen abiadurak egiten du posible. Hegan doan txori baten argazki garbiaren eta mugimendua transmititzen duen desenfoke eder horren arteko aldea da. Honek mugimendua izozteko moduarekin du zerikusia. Azkar mugitzen den zerbait garbi atera dadin nahi badugu, obturazio-abiadura igo beharko dugu. Horrela, denbora-zati oso txiki bat hartuko dugu eta mugimendua izoztu dela emango du. Adibidez, ni korrika ateratzea nahi baduzu, eserita itxaron dezakezu, ez bainaiz inoiz ateratzen. Jajaja, harrapatu zaitut. Baina bizitza erdia pasatzen dudan ordenagailuaren aurrean eserita atera nahi banauzu, obturazio-abiadura oso baxua jar dezakezu eta garbi aterako naiz (eta guapo eta gazte).
3. Diafragmaren irekiera: Hau da zure objektiboan zehar zenbat argi sartzen den kontrolatzen duena. Baina ez hori bakarrik, eremu-sakoneran ere eragiten du. Zure subjektua bakarrik fokuan egotea nahi duzu, atzealdea lausotuta? Irekierak hori lortzen laguntzen dizu. Komunera joaten garenekoaren adibidea erabiltzekoa nintzen, baina eskatologikoa ez den bat hartuko dut. Ezagutzen duzu presa txikietan edo ur-jauzietan egoten den burdinazko ate-txiki tipiko hori? Atea asko irekitzen baduzu, ur asko ateratzen da segundoko. Gutxi irekitzen baduzu, ur gutxi. Begi-bistakoa, ezta? Ba argiarekin gauza bera gertatzen da. Argia pasatzen uzten duen zulotxoa asko irekitzen badugu, argi asko sartuko da. Erdibidean uzten badugu, gutxiago sartuko da.

Zutabe horietako bakoitzak bere zientzia du, baina baita bere artea ere. Harrapatu nahi duzunaren arabera horiek nola eta noiz doitu jakitea da «argazki bat ateratzetik» benetan «irudi bat sortzera» bereizten gaituena.

Baina kontuz! Hiru alderdi horiek ez daude isolatuta. Bakoitzak beste bietan eragiten du. Hau da, bat ukitu bezain laster, besteetan eragiten du, edo (beste biak ukitzen ez badituzu) ateratzen den argazkia guztiz aldatzen da. Adibidez, ISOa igo eta beste ezer ukitzen ez badut, hurrengo argazkia aurrekoa baino «argiagoa» aterako zait. Baina ISO igoera hori obturazio-abiadura handituz konpentsatzen badut, argazki bera izango dut (esposizioari dagokionez), baina denbora-zati txikiagoa izoztuko dut. Ikusten duzu nondik doazen tiroak?

Horrek teknikari lehentasun bat emateko aukera ematen digu. Hau da, errugbi-partida batean argazkiak ateratzera bagoaz, obturazio-abiadura azkarra beharko dugu korrika doazenean ateratzeko. Lokatzetan jolasean dabiltzanerako (umeak bezalakoak dira) ez duzu hainbeste abiadura beharko.

Orduan, zergatik ez erabili beti abiadura handia argazki guztiak garbi eta mugimendurik gabe ateratzeko? Ba hor sartzen da beste kontu garrantzitsu bat. Ez duzulako beti izango argi nahikoa argazki bat ISO onargarri batean eta abiadura handian ateratzeko. Nola? Zergatik da ISO bat onargarria eta beste bat ez? Oso erraza. Gogoratzen zara lehen aipatu dizudan sentikortasunaz eta buruko minaz? Argi gutxiko egoera batean obturazio-abiadura igotzen baduzu, sentikortasuna igo beharko duzu, eta hori zure kamerari buruko mina igotzea bezala da. Edo, beste adibide bat jartzearren, autoko bozgorailuei bolumena igotzea. Zer gertatuko da? Une batean nahi gabeko zaratak egiten hasiko direla, jasan dezaketena baino potentzia gehiago eskatzen ari zarelako. Oihu egiten dugunean gauza bera gertatzen da: min hartzen dugu eta ahotsa «zikin» ateratzen zaigu.

Azaltzeko: seinale konplexu orok (eta argia halakoa da) beti darama berekin «oinarrizko zarata» bat. Atzealdeko shhhhh bat, anplifikatzen badugu entzungarri edo ikusgarri bihurtzen dena. Ba hori gertatzen da ISOa asko igotzen dugunean: atzealdeko shhhh bat egiten hasten da, eta zarata deitzen diogu, besterik gabe. Eta irudian pikor gisa ageri da, pixel jakin horiei dagozkien koloreak eta argiztapena errespetatzen ez dituena.

Kamera bakoitzak badu ISO tarte bat zarata onargarria den. Guk, adibidez, Sony A7S III dugu bideorako, eta izan ditugun beste kamera batzuekin alderatuta ISO izugarri altua jasaten du. Orain gogoratzen naiz gure lehen Canon batez: ISO 800ean argazki bat ateratzen bagenuen, jada molestatzen hasten zen zarata genuen. Orain ditugun Sonyekin, ISO 12.000ean ere atera ditugu argazkiak, eta onargarriak atera dira.

Egia da, halaber, adimen artifizialarekin gero eta errazagoa dela, eta izango dela, argazkietako zarata konpontzea. Beraz, iritsiko da berdin emango duen unea.

Ezagutza tekniko horiek oinarri hartuta, mundua gure objektiboaren bidez asmo eta sormen handiagoz esplora dezakegu. Prest zaude zutabe horietako bakoitzean gehiago murgiltzeko eta benetako egoeretan nola aplikatu ikusteko? Goazen.

Ezinbesteko ekipoa barruan daramazun estudio-argazkilaria esnatzeko

Konposizioarekin, enkoadraketarekin eta argazkilaritzaren hiru zutabe teknikoekin nola jolastu badakizula, ekipoaz hitz egiteko garaia da. Bai, gela huts bat edozein ikuspegi sortzaileri bizia emateko gai den argazki-estudio bihurtzen duten tresna-multzo hori. Baina lasai, ez ikaratu hasteko etxea hipotekatu behar duzula pentsatuta. Etxea hipotekatuko duzu dena delako bitxikeria egiten duen kamera berri hori nahi duzunean. Gakoa da jakitea zer den ezinbestekoa eta zerk itxaron dezakeen.

Kamerak eta objektiboak: bihotza eta arima

Kamera da, jakina, zure argazki-ekipoaren bihotza. Baina gure artean esanda, ez duzu azken modeloa behar argazki ikaragarriak egiteko (egia esan, bai, baina ez dizut ilusioa kendu nahi). Benetan garrantzitsua dena da hura sakon ezagutzea, zer egin dezakeen ulertzea eta, batez ere, zuk harekin zer egin dezakezun.

Hasi mugikorrarekin. Horren argi. Kamerarik ez baduzu, argazki onak egin ditzakezu mugikorrarekin. Benetan. Artikulu honetatik ikasgai bakarra eraman behar baduzu, izan dadila argazki on bat ez dagoela kamerak dituen megapixeletan. Garrantzitsua dena da mugikorreko kamera eskuz erabiltzeko aukera ematen dizun aplikazioren bat deskargatzea. Horrela, kontzeptu horiek guztiak ikasten joango zara.

Kasu gehienetan sare sozialetarako argazkiak aterako dituzu, beraz ez duzu kamera oso profesionalik behar. Kontuan izan, gainera, mugikorra ondo erabiltzen baduzu, edozein egoeratako argazkilari ofiziala izango zarela.

Eta gero objektiboak daude. Ai, objektiboak. Kamera bihotza bada, objektiboak arima dira. Bakoitzak bere nortasuna du, bere izaera, eta egoera bakoitzean zein erabili jakitea ia artea da. Paisaiak harrapatzeko angular zabaletatik hasi eta urrutiko xehetasunetarako teleobjektiboetaraino, bidean 50 mm-ko objektibo finko maitatuak ahaztu gabe, hain maite ditugunak beren moldakortasunagatik eta irudi-kalitateagatik. Aukera zurea da, baina gogoratu: asko izatea baino garrantzitsuagoa da dituzunei ahalik eta etekin handiena ateratzen jakitea.

Argiztapena: marrazteko erabiltzen duzun pintura

Estudio-argazkilaritzan sartzen zarenean azkar ikasten duzun zerbait baldin badago, argia dena dela da. Argiztapena artista batentzat pintura bezalakoa da: giroak sortzeko, testurak nabarmentzeko eta, azken batean, zure irudiei forma emateko aukera ematen dizu.

Flashik gabe, argirik gabe, islagailurik gabe has zaitezke. Ez dituzu beharko behar dituzun arte. Hau da, produktu-argazkilaritza, argazkilaritza teknikoa, publizitarioa edo oso artistikoa egingo ez baduzu, ez dituzu beharko. Aprobetxatu argi naturala leihoetara hurbilduz, ispiluak erabiliz, porexpan zurizko plakak... argia pixka bat bideratzeko edozer. Eta horrekin izugarri ikasiko duzu.

Aurrerago, estudioko flash pare batek edo softbox batzuek aukera-mundu bat zabal diezazukete. Ikasi argiarekin eta itzalekin jolasten, esperimentatu konfigurazio desberdinekin, eta poliki-poliki ikusiko duzu zure argazkiek nola hartzen duten dimentsio berri bat.

Osagarriak: aliatu txiki-handiak

Eta ezin ditugu osagarriak ahaztu. Argi perfektu hori errebotatzeko islagailuetatik hasi eta zure irudiei ukitu berezi hori emateko kolore eta testura desberdinetako atzealdeetaraino. Osagarriak azken emaitzan alde handia egin dezaketen aliatu txiki-handi horiek dira.

Beraz, hor duzu. Erantzuten dizun kamera batekin, objektibo moldakor pare batekin, oinarrizko argiztapen-konfigurazio batekin eta funtsezko osagarri batzuekin, prest baino prestago zaude estudioko eta estudiotik kanpoko argazkilaritzaren mundua esploratzen hasteko. Eta gogoratu, ekipotik harago, zure sormena da zure tresnarik onena. Ez utzi inoiz esperimentatzeari, ikasteari eta, batez ere, prozesuaz gozatzeari.

Hurrengo maila desblokeatzen: teknika aurreratuak

Argazkilaritza menderatzea amaierarik gabeko bidaia da, beti baitago zerbait berria ikasteko, zerbait gehiago esploratzeko. Baina ez kezkatu, hori ere dibertsioaren parte da. Orain, zure argazkiak hurrengo mailara eramaten lagunduko dizuten teknika aurreratu batzuetan murgilduko gara.

Erretratu-argazkilaritza: arima harrapatzen

Erretratu-argazkilaritza jendeari argazkiak ateratzea baino gehiago da. Une bat, emozio bat, pertsona baten funtsa harrapatu nahi izatea da. Hemen elkartzen dira benetan teknika eta sormena.

• Argiztapena erretratuan: Esperimentatu argiztapen-eskema desberdinekin. Argi nagusiak, betegarri-argiak eta kontraargiak erabat eraldatu dezakete zure erretratuen giroa. Asko lagundu zidan foku edo flash bakar batekin argazkiak ateratzen hasteak. Poliki-poliki flashak gehitzen joan nintzen (3 arte) eta argi kopuru bakoitzak eskaintzen zituen aukera guztiekin esperimentatu nuen.
• Jarrerak eta espresioak: Komunikatu zure modeloarekin, eroso senti dadila. Modelo lasai batek espresio natural eta bakarrak eskain diezazkizuke, erretratu bati benetan bizia ematen diotenak. Guk boudoir edo biluzi saio batzuk egin ditugu, eta horietan alderdi hau funtsezkoa da. Ez bakarrik estudioak tenperatura ona izan behar duelako, baizik eta pertsona bat biluzik dagoelako eta xehetasun guztiak zaindu behar direlako. Zuzentzeko erabiltzen dituzun esamoldeetatik hasi eta jartzen zaren distantziaraino.
• Eremu-sakonera: Jolastu irekiera zabalekin atzealdea leuntzeko eta zure subjektua arretaren erdigune absolutu bihurtzeko. Ez dizut lehen esan, baina irekiera handiak erabiltzen badituzu (f zenbaki baxua), atzealdea lausoago aterako zaizu, eta hori, erretratuan, oso polita da.

Paisaia-argazkilaritza: ikusten duzunetik harago

Paisaia-argazkilaritzak naturaren edertasuna eta handitasuna harrapatzeko erronka jartzen dizu. Baina nola transmititzen duzu paisaia baten dotorezia irudi baten bidez?

• Ordu urrea eta ordu urdina: Eguneko une horiek argi leuna eta kolore ikusgarriak eskaintzen dituzte, zure paisaiei ukitu magikoa emateko ezin hobeak.
• Esposizio luzea: Erabili esposizio-denbora luzeak uraren edo hodeien mugimendu jariakorra harrapatzeko, zure paisaiei itxura eteriko bat emanez.
• Konposizioa: Erabili konposizio-arauak, hala nola lerro gidariak edo interes-puntua, begirada irudian zehar bideratzeko eta paisaien eskala erakusteko.

Produktu-argazkilaritza: irudiarekin saltzea

Produktu-argazkilaritza funtsezkoa da merkataritza elektronikoan. Argazki on bat klik baten eta salmenta baten arteko aldea izan daiteke.

• Argiztapen kontrolatua: Argiztapena erabakigarria da produktuaren testurak eta koloreak nabarmentzeko. Argi barreiatua izan ohi da zure aliaturik onena nahi gabeko islak saihesteko. Ez hasi botila edo pote distiratsuekin. Hobe da isla askorik gabeko elementuekin hastea, hasieran pixka bat erotu zaitzaketelako.
• Konposizioa eta testuingurua: Aurkeztu zure produktua bezeroak bere burua hura erabiltzen imajina dezan moduan. Batzuetan, testuinguru egoki bat produktua bera bezain garrantzitsua izan daiteke. Guri oso ondo etortzen zaigu Pinteresten inspirazioa bilatzea moodboard bat egiteko.
• Xehetasunak: Ez zekena izan xehetasunak harrapatzean. Askotan, horiexek konbentzitzen dute bezeroa zure produktuaren kalitateaz. Xehetasun txikia izan daiteke bezeroa gustura geratzearen edo «meh» sentsazio horrekin geratzearen arteko aldea.

Teknika aurreratu hauek irudi ikusgarriago eta profesionalagoak sortzeko aukera emateaz gain, zure istorioak kontatzeko hizkuntza bisual berri bat ere eskainiko dizute. Gogoratu, teknika sormenaren zerbitzura dago, ez alderantziz. Esperimentatu, huts egin, ikasi eta, batez ere, gozatu prozesuaz. Azken batean, argazkilaritza mundua ikusteko modu bat delako, eta ikasten duzun trikimailu edo teknika berri bakoitzak begiak pixka bat gehiago irekitzen dizkizu.

Azken ukitua: edizioa eta postprodukzioa

Zure irudiak harrapatu dituzunean, prozesu sortzailea amaitzetik urrun dago. Edizioa eta postprodukzioa dira argazki horiek fintzeko, xehetasunak zuzentzeko edo irudi baten giroa erabat eraldatzeko dituzun tresnak. Ikus ditzagun prozesu honen funtsezko alderdi batzuk.

Ezinbesteko softwarea: aukeratu zure pintzela

• Adobe Photoshop: Irudien edizioaren munduko erraldoi eztabaidaezina. Oinarrizko doikuntzetatik hasi eta manipulazio konplexuetaraino, Photoshopek aukera sortzaileen unibertso bat eskaintzen du.
• Adobe Lightroom: Aproposa argazki kopuru handiak kudeatu eta editatzeko. Bere doikuntza-tresnak ahaltsuak eta erabilerrazak dira, esposizioa, koloreak eta beste fintzeko ezin hobeak, lan-fluxu eraginkorra mantenduz.
• Doako eta kode irekiko alternatibak: GIMP eta Darktable bezalako tresnek argazkiak editatu eta kudeatzeko gaitasun sendoak eskaintzen dituzte, alternatiba komertzialen kosturik gabe.

Edizioari buruzko aholkuak

• Oinarrizko doikuntzak: Hasi oinarrizko doikuntzekin: esposizioa, kontrastea, argiak, itzalak, zuriak eta beltzak. Aldaketa txiki horiek alde handia egin dezakete azken emaitzan.
• Kolore-zuzenketa: Ikasi kolore-zuzenketarako tresnak erabiltzen zure irudiak nabarmentzeko. Tenperaturarekin eta ñabardurarekin jolasteak argazki baten sentsazioa erabat alda dezake.
• Erretokea: Erretokea ezinbestekoa da, batez ere erretratu-argazkilaritzan. Klonatzeko tresnek, pintzel zuzentzaileak eta azala leuntzeko tresnek akatsak garbitzen lagun diezazukete, itxura naturala mantenduz.

Sormena postprodukzioan

• Efektuak eta iragazkiak: Esperimentatu efektu eta iragazkiekin zure argazkiei estilo berezi bat emateko. Baina gogoratu, gutxiago gehiago da. Helburua hobetzea da, ez gainkargatzea.
• Argazki-manipulazioa: Arte digitalerantz jotzen baduzu, argazki-manipulazioak zure irudiak mundu guztiz berrietara eramateko aukera ematen dizu. Konbinatu elementuak, aldatu atzealdeak, eraldatu subjektuak. Muga bakarrak zure irudimena eta trebetasun teknikoak dira.

Edizioa eta postprodukzioa ez dira akatsak zuzentzea edo zure argazkien alderdi teknikoak hobetzea bakarrik. Prozesu sortzailearen luzapena ere badira, sortzen duzun irudi bakoitzean zure zigilu pertsonala inprimatzeko modu bat. Beraz, ez izan beldurrik programa hauek eskaintzen dituzten tresna eta teknika guztiekin esperimentatu eta esploratzeko.

Gogoratu, argazkilaritza mundua harrapatzea bezainbeste da zuk nola ikusten duzun adieraztea. Edizioa eta postprodukzioa adierazpen horren zati erabakigarriak dira, zure ikuspegi berezia munduarekin partekatzeko aukera ematen dizutenak.